Stawki VAT w transporcie – jakie są, od czego są uzależnione i jakie należy posiadać dokumenty
Realizacja usług transportowych, niezależnie od tego, czy dotyczy przewozu pasażerów, czy towarów, wiąże się z koniecznością odprowadzania podatku VAT.
Na ostateczną wysokość stawek podatku od towarów i usług wpływa kilka czynników, w tym:
- rodzaj transportu (transport pasażerów lub towarów),
- rodzaj transportu (transport krajowy, wewnątrzwspólnotowy, międzynarodowy)
- status usługobiorcy (podatnik, osoba lub podmiot niebędący podatnikiem),
- miejsce w którym świadczona jest usługa.
Usługi transportu towarów
Usługi transportu towarów można podzielić na:
- krajowe – wykonywane w całości wyłącznie na terytorium Polski – obowiązuje stawka VAT 23%
- wewnątrzwspólnotowe – dokonywane pomiędzy różnymi krajami członkowskimi UE – obowiązuje stawka VAT 23%
- międzynarodowe – rozpoczynające się w kraju należącym do Unii Europejskiej i kończące się na terytorium państwa trzeciego i odwrotnie, przy czym na pewnym odcinku trasa przebiega przez terytorium Polski – obowiązuje stawka VAT 0%
- wykonywane w całości poza terytorium kraju – usługa ta nie podlega opodatkowaniu w Polsce.
W przypadku świadczenia usług transportu towarów na rzecz podatnika, stosuje się zasadę zgodnie z którą miejscem świadczenia usług dla podatnika jest miejsce, w którym ten podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej. W ustawie VAT przewidziane są jednak dwa wyjątki:
- w sytuacji gdy nabywca usługi jest polskim podatnikiem VAT, a sama usługa jest wykonywana w całości poza terytorium Unii Europejskiej – miejscem świadczenia usług jest terytorium spoza Unii,
- w sytuacji gdy usługa transportu towarów jest świadczona na rzecz podatnika z kraju trzeciego (spoza UE), ale transport odbywa się w całości na terytorium Polski –miejscem świadczenia usługi jest terytorium Polski.
W przypadku wykonywania transportu towarów na rzecz niepodatnika, transport jest opodatkowany w miejscu gdzie się odbywa, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Również tutaj ustawa przewiduje wyjątek od opisanej reguły. Natomiast w przypadku transportu towarów rozpoczynającego się i kończącego na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, wykonywanego na rzecz niepodatnika, jest on opodatkowany w miejscu rozpoczęcia transportu towarów.
Dokumentami stanowiącymi dowód świadczenia usług transportu międzynarodowego są w przypadku:
- transportu towarów przez przewoźnika lub spedytora – list przewozowy lub dokument spedytorski (kolejowy, lotniczy, samochodowy, konosament morski, konosament żeglugi śródlądowej), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej lub inny dokument, z którego jednoznacznie wynika, że w wyniku przewozu z miejsca nadania do miejsca przeznaczenia nastąpiło przekroczenie granicy z państwem trzecim, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika (spedytora), z zastrzeżeniem pkt 2,
- transportu towarów importowanych – oprócz dokumentów, o których mowa w pkt 1, dokument potwierdzony przez urząd celno-skarbowy, z którego jednoznacznie wynika fakt wliczenia wartości usługi do podstawy opodatkowania z tytułu importu towarów,
- transportu towarów przez eksportera – dowód wywozu towarów, który powinien zawierać co najmniej: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby lub miejsca zamieszkania eksportera towarów, określenie towarów i ich ilości, potwierdzenie wywozu przez właściwy organ celny,
- transportu osób – międzynarodowy bilet lotniczy, promowy, okrętowy lub kolejowy, wystawiony przez przewoźnika na określoną trasę przewozu dla konkretnego pasażera.
Usługi transportowe pasażerów
W przypadku świadczenia usług transportu pasażerów miejscem świadczenia jest miejsce gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. W przypadku transportu pasażerów przewoźnik płaci podatek w każdym państwie, przez które przejeżdża. Usługa transportowa w przypadku pasażerów jest generalnie opodatkowana stawką 8%. Stawką tą obciążony jest m.in.:
- transport kolejowy,
- transport lądowy miejski i podmiejski,
- usługi taksówek,
- transport morski i przybrzeżny,
- transport wodny śródlądowy,
- transport lotniczy.
Joanna Przyjemska-Dolata
